Əmlak sığortası mülk sahibini hansı hallarda qoruyur?

Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, xarici vətəndaşlar yaşayış yeri kimi mənzil və ya kommersiya obyekti ala bilərlər. Amma kənd təsərrüfatı torpaqlarının alınmasında məhdudiyyətlər mövcuddur. Yəni xarici şəxs torpaq sahibi olmaq istəyirsə, bu, müəyyən istisnalarla (leasing və s.) məhdudlaşır.

Bir neçə qohum arasında ortaq mülkiyyət şəklində istifadədə olan daşınmaz əmlak (məsələn, yaşayış evi və ya torpaq sahəsi) tez-tez razılıqla bölünə bilmir. Qohumların fikirləri üst-üstə düşmür, kimisi satmaq, kimisi isə istifadə etmək istəyir. Bu durumda hər hansı ortağın məhkəməyə müraciət edib ‘şərikli mülkiyyətin bölünməsi və ya ortaq mülkiyyətin aradan qaldırılması’ tələbi ilə çıxış etmək hüququ var. Məhkəmə bir qayda olaraq mülkü əmsallara görə bölməyi və ya satıb pulunu bölüşdürməyi müəyyənləşdirir.

Əmlak sahibi və icarəçi arasında bağlanan müqavilədə icarənin müddəti, aylıq ödəniş, hansı hallarda ləğv oluna biləcəyi, kommunal və təmir xərclərinin kimə aid olduğu yazılmalıdır. Qanunvericilikdən kənar şərtlər də əlavə oluna bilər, amma ümumi prinsiplərə uyğun olmalıdır.

Fövqəladə vəziyyət və ya komendant saatında bəzən evə gəl-get çətinləşir. Menzil sahibinin mülk hüququ xeyli məhdudlaşır. Bu hüquq pozuntusu sayılırmı?

Bankdan ipoteka yolu ilə alınan mənzilə görə aylıq ödənişlər gecikdirilir, ödəniş olunmur. Bank məhkəməyə verib mənzili hərrac yolu ilə satdırır. Bu halda mülkiyyət kimdə qalır, pulu necə bölüşdürürlər?

Bankdan kredit götürmək üçün evinizi və ya torpaq sahənizi girov göstərmək istədikdə bank sizdən müəyyən rəsmi sənədlər (çıxarış, kateqoriya, qiymətləndirmə aktı) istəyir. Bəs bu prosesdə başqa hansı hüquqi məsələlər var, nəyə diqqət yetirilməlidir?

Bələdiyyənin və ya kooperativin sizə verdiyi torpaq sonradan dövlət ehtiyacına düşüb, ya da kateqoriyası dəyişib. Hələ qeydiyyata salmamısınız. İndi bu sahədən istifadə edə bilərsinizmi?

Ailə qurduqdan sonra ipoteka krediti götürüb mənzil alan ər-arvad boşanır. Kredit hələ ödənilməyib. Mülk payı, ödəniş və məsuliyyət kimi bölüşdürülməlidir?