Kassadan kənar nağd ödənişlərin cəriməsi necə müəyyən edilir?

Ölkədə daimi yaşayan (rezident) şəxslər dünya üzrə əldə etdikləri gəlirlərə görə vergi ödəyirlər. Qeyri-rezidentlər isə yalnız Azərbaycanda əldə etdikləri gəlirlərə görə vergi tutulur. Bəzi fəaliyyət növlərində qeyri-rezident gəlirlərinə xüsusi dərəcələr tətbiq oluna bilər. İkili vergitutmanın qarşısını almaq üçün bir çox dövlətlərlə bağlanmış müqavilələr mövcuddur.

Bəzi müəssisələr vergi borcunu ödəmədən adını və ya hüquqi ünvannı dəyişirlər. Bu, borcdan qurtulmağa kömək edirmi? Qanun buna necə yanaşır?

Əvvəllər kağız formada hesab-fakturalar mövcud idi, indi isə əsasən e-qaimə-fakturalara keçilir. Onların hüquqi mahiyyəti eynidirmi, yoxsa fərqli? Satıcı müştəriyə hansı sənədi verməlidir?

Son illərdə elektron qaimə-fakturalar (e-qaimə) vergi uçotunun əsas tərkib hissəsinə çevrilib. Müəssisələr satış və xidmət əməliyyatlarında kağız qaimələrdən imtina edərək elektron sistemə keçməli, hər əməliyyata dair vergi orqanının elektron portalı vasitəsilə e-qaimə tərtib edib müştəriyə ötürməlidirlər. Bu, sənədləşmənin şəffaf və sürətli aparılmasına, vergi orqanlarının da real vaxt rejimində izləmə aparmasına imkan yaradır.

Online platformalar təhsil, kitab, elektron kontent satırsa, bəzən 0% və ya az dərəcə tətbiq olunurmu? Vergi Məcəlləsində bu barədə maddələr varmı?

Vergi Məcəlləsinə görə, vergi orqanları ötən 5 il ərzindəki fəaliyyət üçün yoxlama apara bilər. Müəssisə də mühasibat sənədlərini ən az bu qədər saxlamağa borcludur. 5 ildən sonra vergidəntutma hüququ bitir?

Şirkət ya da fərdi sahibkar fəaliyyətinə xitam vermək istəyəndə vergi orqanlarına bu barədə məlumat təqdim etməli, son bəyannamələrini verməli və varsa borcları ödəməlidir. Vergi yoxlaması keçirilir və bütün öhdəliklər müəyyənləşdikdən sonra müəssisə rəsmi olaraq ləğv edilir. Əks halda vergi sistemi həmin VÖEN-i aktiv saxlaya bilər.

İnternet üzərindən məhsul satan sahibkarlar da vergi ödəməlidirlər. E-ticarət fəaliyyəti fiziki mağazadan fərqlənmir, əsasən də online sistemdə ödəniş alanlar üçün vergi orqanına rəsmi qeydiyyat və bəyannamə vacibdir. Pərakəndə və ya topdan e-satışlarla bağlı vergi bəyannaməsi necə verilir?

Gəlir vergisi adətən fiziki şəxslərin gəlirlərinə tətbiq olunur, yəni əməkhaqqı, fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti və s. Mənfəət vergisi isə hüquqi şəxslərin, yəni şirkətlərin xalis mənfəəti üzərində hesablanır. Bu iki verginin dərəcələri, deklarasiya müddətləri və hesablama mexanizmləri fərqlənir. Fiziki şəxs kommersiya fəaliyyəti ilə məşğuldursa, fərdi sahibkar kimi gəlir vergisi ödəyir, şirkət formasında çalışırsa, mənfəət vergisinə tabedir.