Mübahisə texniki və ya ixtisaslaşmış bilik tələb edirsə (məsələn, mühasibatlıq, inşaat dəyəri, tibbi rəy), mediasiya zamanı ekspertə müraciət edilə bilərmi? Bu nizamı kim və necə həyata keçirir?
Sayt administrasiyası
20.11.2024
cavabın tarixi: 20.11.2024
Tərəflər öz razılığı ilə müstəqil eksperti prosesə qata bilərlər. Mediator da ekspertdən rəylər tələb etməyi təklif edə bilər. Lakin razılıq olmadan heç kəs məcburi ekspert təyin edə bilməz. Ekspertin rəyi tərəflərə qərar verməyə kömək edir, ancaq həmin rəy icbari xarakter daşımır. Rəy dəyərləndirilir və mediasiya nəticəsində yekun razılaşmaya daxil edilə bilər.
Bir çox insan məhkəmə prosesinin uzun illər çəkdiyini bilir. Mediasiyada isə prosesi sürətləndirmək mümkündür. Lakin dəqiq müddət varmı? Məsələn, mübahisəyə görə 2-3 seans bəs edirmi, uzun çəkmə ehtimalı varmı? Xərcləri tərəflər bölüşdürür, yoxsa biri üzərinə götürür?
Bəzi hüquqi sahələrdə qanun məhkəməyə müraciət etmədən əvvəl mediasiyanı sınaqdan keçirməyi tələb edir. Hətta məhkəmələr də mübahisəni öncə mediatorla həll etməyə yönləndirə bilər. Bəs bu, bütün mübahisələr üçün məcburidir, yoxsa yalnız müəyyən kateqoriyalara aiddir?
Bəzi tərəflər narahatdır ki, mediator bir tərəfi məcburən razı salmağa çalışır. Bu halda mediatorun ‘beyin yuma’ və ya tərəfkeş davranışından danışmaq mümkündürmü, bunu necə önləmək?
İnsanlar bəzən evdən çıxmadan onlayn mediasiya proseduruna qatılmaq istəyir. Bu cür rəsmi platformalar və ya dövlət tərəfindən təsdiqlənmiş sistemlər Azərbaycanda varmı?
Bir çox ailədə miras bölgüsündə narazılıq yaranır. Məhkəmədə illər sürən proseslər yaşanır. Yaşlı valideynlər də məhkəmə gərginliyini istəmir. Miras mübahisələrinin mediasiya yolu ilə həllinin praktik üstünlükləri varmı?
Bəzi ölkələrdə, az təminatlı vətəndaşların mediasiya haqları dövlət tərəfindən qarşılanır. Azərbaycanda belə mexanizm varmı, sosial cəhətdən həssas kateqoriyalara subsidiya mövcuddurmu?
Tərəflər bəzən qızışıb mediatorun sözünü kəsir, bir-birinə təhqir edirlər. Mediasiyanın ruhuna zidd davranışlar prosesi pozur. Mediator bunun qarşısını necə alır? Tərəflərdən nə tələb olunur?
Bəzi mediatorlar öncədən müəyyən ödəniş tələb edir. Başqaları isə seans sayına görə alır. Razılaşma əldə olunmazsa, ödənilən məbləğ qaytarılırmı? Bu praktiki məsələ tərəfləri narahat edir.
İnsanlar ənənəvi olaraq məhkəməyə müraciət etməyə öyrəşiblər. Mediasiya hələ yenidir. Bu üsulun populyarlaşması istiqamətində hansı addımlar atılır və nəticələr necədir?